28.12.2019

İlk Bilgisayar Programcısı: Ada Lovelace

Kısacık ömrüne çok önemli çalışmalar sığdırmayı başaran ve en önemli kadın mucitler arasında görülen Ada Lovelace, günümüzde kullandığımız bilgisayar programlarının temelinde büyük katkı sahibidir. Matematik ve bilgisayar tarihine geçmesinin nedeni, Babbage'ın “Analitik Makine” adlı ilkel bilgisayarı için yazdığı bir algoritma olmuştur.

Asıl adı Augusta Ada Byron King olan Ada Lovelace 10 Aralık 1815'te Londra'da doğdu. Ada doğduktan bir ay sonra babası annesinden ayrıldı. Annesi babasına kızgındı ve kocasında delilik olarak gördüğü davranışların kızında da oluşmasını istemediği için onu matematiğe ve mantığa ilgi duyacak biçimde yetiştirdi. Zaten Ada da matematiğe aşırı ilgi duyuyordu.

Özel olarak 19. yüzyılın ünlü araştırmacıları ve bilim insanları olan William Frend, William King ve Mary Somerville tarafından matematik ve bilim alanlarında eğitildi. Son hocalarından birisi de matematikçi ve mantıkçı olan Augustus De Morgan'dı. Dikkate değer matematiksel yetenekleri ortaya çıkmaya başlamıştı.

1833'te, Cambrige Üniversitesi'nde matematik profesörlüğü yapan Charles Babbage'la tanıştı. Babbage, Ada'nın çözümleme yeteneğinden etkilenmişti ve “Eğer mümkünse bu dünyayı, dünyanın dertlerini ve birçok şarlatanını unutun. Sayıların büyücü kadını dışında her şey kısa bu dünyada.'' diye yazdı Ada hakkında.

1835'te William King ile evlendi, iki oğlu ve bir kızı oldu. 1838'de “Lovelace Kontesi” unvanını aldı. Çocukları ve sosyal hayatı hiçbir zaman Lovelace'ın çalışmalarına engel olmadı. Matematiğe ve müziğe hayattan kaçış noktaları olarak sığındı.

Lovelace'ın en büyük destekçisi Babbage, yeni bir hesaplama makinesinin planlarını yapmıştı. O sıralarda İtalyan matematikçi Louis Menabrea'nın Analitik Makine hakkında 1842'de Fransızca yayımladığı inceleme yazısını bir İngiliz bilimsel dergi için çeviren Ada Lovelace, çeviriye eklediği notlarda Bernoulli sayılarının Babbage'ın makinasıyla nasıl kullanılabileceğini açıkladı.

Bu metot, tarihçiler tarafından dünyanın ilk bilgisayar programı olarak kabul edildi. Böylece Ada Lovelace “ilk programlamacı” unvanına sahip oldu.

Babbage'ın tasarladığı bu makine, günümüz bilgisayarlarının temelini oluşturur. Aynı zamanda yazılım kavramının da bir tanımlamasını yapar.

Ada Lovelace 27 Kasım 1852'de vefat etti. Bugün bile, çalışmalarının önemli katkılarını bilgisayar bilimi üzerinde bıraktığı etkilerden görüyoruz.

Yine bir bilgisayar dili olan Ada, onun isminden gelmiştir.